Maliyet Analizi Hesaplama
Sabit ve değişken maliyetler üzerinden birim maliyet, kârlılık ve başabaş noktasını hesaplayın.
Başabaş noktası: Sabit maliyetlerin karşılandığı minimum satış adedini gösterir. Bu noktadan sonraki her satış kâra katkı sağlar.
Bu hesaplama aracı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve kesin sonuçlar sunmayı taahhüt etmez. Finansal kararlarınız için bir mali danışman veya ilgili profesyonelden destek almanızı öneririz.
Toplam Maliyet
₺75.000
Kâr
₺25.000
Kâr Marjı
%25,00
Başabaş Noktası
667 adet
Detaylı Maliyet Analizi
Maliyet analizi nasıl yapılır?
Maliyet analizi, giderleri sabit ve değişken olarak ayırıp bunları üretim adedine bölerek birim maliyeti bulma sürecidir. Toplam maliyeti satış gelirine kıyaslayarak kârlılığı, katkı payı ve başabaş noktasıyla da fiyatlandırma kararlarınızı sağlam temele oturtursunuz. Tüm hesap dört girdiyle yapılır.
Temel formüller
Toplam Maliyet = Sabit Maliyet + Toplam Değişken Maliyet
Birim Maliyet = Toplam Maliyet ÷ Üretim Adedi
Katkı Payı = Satış Fiyatı − Birim Değişken Maliyet
Başabaş Noktası = Sabit Maliyet ÷ (Satış Fiyatı − Birim Değişken Maliyet)
Değişken tanımları
- Sabit Maliyet: Üretim miktarından bağımsız, her dönem aynı kalan giderler. Kira, personel maaşı, sigorta ve amortisman bu gruba girer.
- Birim Değişken Maliyet: Üretilen her bir adet için katlanılan ve hacimle birlikte artan gider. Hammadde, parça başı işçilik, ambalaj ve kargo örnektir.
- Üretim Adedi: Dönem içinde üretilen veya satılan toplam birim sayısı.
- Satış Fiyatı: Bir birimin müşteriye satıldığı liste fiyatı.
- Katkı Payı: Her satışın sabit maliyetleri karşılamaya ve kâra kalan kısmı. Katkı payı sıfırın altındaysa her satış zararı büyütür.
Adım adım örnek hesaplama
Bir işletmenin aylık sabit maliyeti 50.000 ₺, ürün başına değişken maliyeti 25 ₺, planlanan üretim adedi 1.000 ve birim satış fiyatı 100 ₺ olsun. Sırasıyla:
- Toplam değişken maliyet: 25 ₺ × 1.000 = 25.000 ₺.
- Toplam maliyet: 50.000 ₺ + 25.000 ₺ = 75.000 ₺.
- Birim maliyet: 75.000 ₺ ÷ 1.000 = 75 ₺.
- Katkı payı: 100 ₺ − 25 ₺ = 75 ₺ (her satış sabit gideri 75 ₺ azaltır).
- Toplam gelir: 100 ₺ × 1.000 = 100.000 ₺.
- Kâr: 100.000 ₺ − 75.000 ₺ = 25.000 ₺, yani %25 kâr marjı.
- Başabaş noktası: 50.000 ₺ ÷ 75 ₺ ≈ 667 adet. Bu adedin üzerindeki her satış doğrudan kâra geçer.
Görüldüğü gibi birim maliyetin satış fiyatının altında kalması tek başına yeterli değildir; sabit maliyetleri karşılayacak yeterli adedi satmak (başabaş noktasını aşmak) gerekir. Üretim hacmi arttıkça sabit maliyet daha çok birime dağılır, birim maliyet düşer ve kâr marjı genişler. Bu ölçek etkisi, fiyatlandırma ve üretim planlaması kararlarının temelini oluşturur.
Örnek senaryonun özet tablosu
| Kalem | Hesaplama | Sonuç |
|---|---|---|
| Sabit Maliyet | Sabit gider | 50.000 ₺ |
| Toplam Değişken Maliyet | 25 ₺ × 1.000 | 25.000 ₺ |
| Toplam Maliyet | 50.000 ₺ + 25.000 ₺ | 75.000 ₺ |
| Birim Maliyet | 75.000 ₺ ÷ 1.000 | 75 ₺ |
| Katkı Payı / Birim | 100 ₺ − 25 ₺ | 75 ₺ |
| Toplam Gelir | 100 ₺ × 1.000 | 100.000 ₺ |
| Kâr (Marj) | 100.000 ₺ − 75.000 ₺ | 25.000 ₺ (%25) |
| Başabaş Noktası | 50.000 ₺ ÷ 75 ₺ | ≈ 667 adet |
Sıkça Sorulan Sorular
İlgili Araçlar
Son güncelleme: 17 Haziran 2026
Bu hesaplama aracı bilgilendirme amaçlıdır; sonuçlar resmi işlemler için bağlayıcı değildir. Güncel ve kesin bilgi için ilgili kurumun resmi kaynaklarını esas alın.