Birim Çevirici

Birimler arası dönüşüm nasıl yapılır?

Birim dönüşümü, bir ölçüyü aynı türden farklı bir birime çevirme işlemidir. Doğrusal birimlerde (uzunluk, ağırlık, alan, hacim, hız) değer önce ortak bir baz birime çevrilir, ardından baz değer hedef birimin katsayısına bölünerek sonuç bulunur. Sıcaklık ise doğrusal olmadığı için offsetli formüllerle dönüştürülür.

Baz birim mantığı

Her kategoride bir baz (referans) birim belirlenir: uzunlukta metre, ağırlıkta kilogram, alanda metrekare, hacimde litre, hızda metre/saniye. Her birimin "katsayısı", o birimin 1 adedinin baz birime kaç ettiğidir. Dönüşüm iki adımdadır:

• Baz değere çevir: Baz değer = Girilen değer × Kaynak birim katsayısı
• Hedefe çevir: Sonuç = Baz değer ÷ Hedef birim katsayısı

Örneğin 1 inç = 0,0254 m, 1 cm = 0,01 m olduğundan; 10 inç önce 10 × 0,0254 = 0,254 m baz değere çevrilir, sonra 0,254 ÷ 0,01 = 25,4 cm bulunur.

Sıcaklık formülleri

Sıcaklık ölçekleri ortak bir sıfır noktasından başlamadığı için basit çarpma ile dönüştürülemez; çevirmede hem ölçek katsayısı hem de offset (kayma) kullanılır. Araç tüm dönüşümleri önce Celsius'e çevirerek yapar:

• Celsius → Fahrenheit: °F = °C × 9/5 + 32
• Fahrenheit → Celsius: °C = (°F − 32) × 5/9
• Celsius → Kelvin: K = °C + 273,15
• Kelvin → Celsius: °C = K − 273,15

Örnek: 25 °C kaç °F'tir? 25 × 9/5 = 45, 45 + 32 = 77 °F. Aynı 25 °C, Kelvin ölçeğinde 25 + 273,15 = 298,15 K'dir. Suyun donma noktası 0 °C = 32 °F = 273,15 K, kaynama noktası ise 100 °C = 212 °F = 373,15 K şeklindedir.

Adım adım örnekler

1. Ağırlık: 5 lb kaç kg? 1 lb = 0,4536 kg → 5 × 0,4536 = 2,268 kg.
2. Alan: 3 dönüm kaç m²? 1 dönüm = 1.000 m² → 3 × 1.000 = 3.000 m².
3. Hacim: 2 galon kaç litre? 1 galon (ABD) = 3,785 lt → 2 × 3,785 = 7,57 lt.
4. Hız: 100 km/sa kaç m/sn? 1 km/sa = 0,2778 m/sn → 100 × 0,2778 ≈ 27,78 m/sn.

Yaygın dönüşüm katsayıları

Aşağıdaki tablo en sık kullanılan birim dönüşümlerini özetler. Bu değerler uluslararası standartlara (SI ve ABD ölçü sistemi) dayanır.

Not: "Dönüm" Türkiye'de yaygın olarak 1.000 m² (yeni dönüm) kabul edilir; eski (atik) dönüm ise yaklaşık 919 m²'dir. ABD galonu (3,785 lt) ile İngiliz galonu (4,546 lt) farklıdır; bu araç ABD galonunu esas alır.