Brütten Nete Maaş Hesaplama Rehberi (2026)
Son güncelleme: 22 Haziran 2026
İş görüşmesinde konuşulan rakam genellikle brüt maaştır; ay sonunda hesabınıza geçen tutar ise net maaştır. Aradaki fark, devletin ve sosyal güvenlik sisteminin yaptığı yasal kesintilerden oluşur. Bu rehberde brüt bir ücretin nasıl nete dönüştüğünü, 2026 yılında geçerli oran ve dilimleri, asgari ücret istisnasının etkisini ve net maaşınızın neden yıl içinde değiştiğini sade bir dille, adım adım bir örnekle anlatıyoruz.
Brüt maaş ve net maaş nedir?
Brüt maaş, işverenin sizin için bordroda taban aldığı, hiçbir kesinti yapılmamış ham ücrettir. Net maaş ise brütten zorunlu sosyal güvenlik primleri ile vergiler düşüldükten sonra elinize geçen tutardır. İşverenin toplam maliyeti ise net maaştan da yüksektir; çünkü işveren ayrıca kendi payına düşen SGK ve işsizlik primlerini öder. Yani aynı çalışan için üç ayrı rakam vardır: işverene maliyet, brüt ücret ve elinize geçen net.
Tersine bir hesap da mümkündür: belirli bir net tutarı garanti etmek isteyen işveren, gerekli brütü bularak bordroyu buna göre kurar. Bu iki yönlü dönüşümü deneyimlemek için maaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Brütten nete hangi kesintiler yapılır?
Bir ücretliden yapılan zorunlu kesintiler dört kalemde toplanır. Oranlar, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından belirlenir:
- SGK işçi primi (%14): Brüt ücretin %14'ü. Bu, %9 malullük-yaşlılık-ölüm ile %5 genel sağlık sigortası primlerinin toplamıdır.
- İşsizlik sigortası işçi primi (%1): Brüt ücretin %1'i.
- Gelir vergisi: SGK ve işsizlik primleri düşüldükten sonra kalan tutar (gelir vergisi matrahı) üzerinden, kademeli dilimlere göre hesaplanır.
- Damga vergisi (binde 7,59): Brüt ücretin %0,759'u. Yani her 1.000 ₺ brüt için 7,59 ₺'dir.
SGK ve işsizlik primleri sabit oranlı olduğundan kolay hesaplanır. Hesabı karmaşıklaştıran asıl kalem gelir vergisidir; çünkü hem dilimli bir tarifeye hem de aşağıda anlattığımız kümülatif matrah mantığına tabidir. Ayrıca primlerin uygulandığı tutarın bir üst sınırı (SGK tavanı) vardır: 2026 yılında aylık SGK tavanı 297.270 ₺'dir; bu tutarı aşan brüt kısımdan SGK ve işsizlik primi kesilmez.
Asgari ücret gelir ve damga vergisi istisnası
2022'den bu yana, ücretin asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisinden ve damga vergisinden istisna tutulur. Bu, yalnızca asgari ücretliyi değil, daha yüksek maaş alan herkesi etkileyen bir avantajdır: maaşınız ne olursa olsun, asgari ücret tutarına denk gelen vergi sizden alınmaz.
2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 ₺, net asgari ücret ise 28.075,50 ₺ olarak belirlenmiştir. Asgari ücretin SGK primi düşülmüş matrahı (33.030 − %15 = 28.075,50 ₺) üzerinden hesaplanan gelir vergisi (28.075,50 × %15 = 4.211,33 ₺) ile damga vergisi (33.030 × %0,759 = 250,70 ₺), her çalışanın hesaplanan vergisinden düşülür. Bu istisnanın sayısal etkisini asgari ücret / AGİ hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Net maaş yıl içinde neden düşer? Kümülatif matrah
Çoğu çalışanın yıl boyunca aynı brütü almasına rağmen net maaşının yıl ortasında veya sonuna doğru azaldığını fark etmesinin nedeni kümülatif gelir vergisi matrahıdır. Gelir vergisi her ay sıfırdan başlamaz; o yıl içinde elde ettiğiniz tüm matrahlar üst üste eklenir. Toplam matrahınız bir vergi diliminin üst sınırını aştığında, üst kısım için artık bir sonraki dilimin daha yüksek oranı uygulanır.
Örneğin yılın ilk aylarında %15 dilimindeyken, kümülatif matrahınız 190.000 ₺'yi aştığında %20'ye, 400.000 ₺'yi aştığında %27'ye geçersiniz. Oran arttıkça aylık gelir vergisi keseneğiniz büyür ve net maaşınız düşer. Bu nedenle Ocak ayındaki net ile Aralık ayındaki net farklı olabilir; brüt değişmese bile.
Adım adım örnek: 50.000 ₺ brüt maaş (2026, ilk ay)
Yılın başında, henüz kümülatif matrahın oluşmadığı (ilk dilimde olduğunuz) bir ay için 50.000 ₺ brüt maaşı adım adım nete çevirelim:
- SGK işçi primi: 50.000 × %14 = 7.000,00 ₺
- İşsizlik primi: 50.000 × %1 = 500,00 ₺
- Gelir vergisi matrahı: 50.000 − 7.000 − 500 = 42.500,00 ₺
- Hesaplanan gelir vergisi (%15): 42.500 × %15 = 6.375,00 ₺
- (−) Asgari ücret gelir vergisi istisnası: 4.211,33 ₺
- Ödenecek gelir vergisi: 6.375 − 4.211,33 = 2.163,67 ₺
- Hesaplanan damga vergisi: 50.000 × %0,759 = 379,50 ₺
- (−) Damga vergisi istisnası: 250,70 ₺
- Ödenecek damga vergisi: 379,50 − 250,70 = 128,80 ₺
- Net maaş: 50.000 − 7.000 − 500 − 2.163,67 − 128,80 ≈ 40.207,53 ₺
Bu çalışanın kümülatif matrahı yıl içinde 190.000 ₺'yi aştığında gelir vergisi oranı %20'ye çıkacağı için ödenecek gelir vergisi artacak ve net maaş bir miktar düşecektir. Gelir vergisi diliminizin hangi noktada değiştiğini izlemek için gelir vergisi dilimi aracını kullanabilirsiniz.
2026 gelir vergisi dilimleri (ücret gelirleri)
Aşağıdaki tarife, 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 332 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenen, ücret gelirlerine uygulanan 2026 dilimleridir. Buradaki tutarlar kümülatif matraha göredir:
| Kümülatif matrah | Vergi oranı |
|---|---|
| 0 – 190.000 ₺ | %15 |
| 190.000 – 400.000 ₺ | %20 |
| 400.000 – 1.500.000 ₺ | %27 |
| 1.500.000 – 5.300.000 ₺ | %35 |
| 5.300.000 ₺ üzeri | %40 |
Ücret gelirleri için 3. dilim 1.500.000 ₺'ye kadar uzanır; ücret dışı gelirlerde ise bu sınır 1.000.000 ₺'dir. İlk iki dilim her iki gelir türü için aynıdır.
Pratik ipuçları
- İş teklifini değerlendirirken brüt ile neti birbirine karıştırmayın; mümkünse her iki rakamı da netleştirin.
- Yılın başında net maaşınız en yüksek seviyededir. Bütçenizi yıl sonundaki (vergi dilimi yükselmiş) net'e göre planlamak daha gerçekçidir.
- Bireysel emeklilik (BES) katkı payı, özel sağlık/hayat sigortası primi gibi kalemler belirli sınırlar dahilinde gelir vergisi matrahını düşürebilir; bordronuzu kontrol edin.
- Prim, ikramiye ve fazla mesai ödemeleri o ayın kümülatif matrahını hızla yükselterek sizi bir üst dilime taşıyabilir.
- İşten ayrılırken hak ettiğiniz tazminatı önceden öngörmek için kıdem tazminatı hesaplama aracından yararlanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Brütten nete geçerken yaklaşık ne kadar kesinti olur?
En düşük dilimde (yılın başında, asgari ücret istisnası uygulandıktan sonra) brüt ücretten yaklaşık %18-20 oranında kesinti yapılır. Kümülatif matrah büyüyüp üst dilimlere geçildikçe bu oran artar.
Net maaşım neden Aralık ayında düştü?
Çünkü yıl boyunca biriken kümülatif gelir vergisi matrahınız bir üst dilimi aşmış ve gelir vergisi oranınız yükselmiştir. Brütünüz değişmese bile vergi arttığı için net azalır. Yeni yılda matrah sıfırlanır ve net maaşınız tekrar yükselir.
Asgari ücret istisnası sadece asgari ücretlilere mi uygulanır?
Hayır. İstisna, maaşı ne olursa olsun tüm ücretlilere uygulanır. Herkesin hesaplanan vergisinden, asgari ücrete denk gelen gelir ve damga vergisi tutarı düşülür.
SGK ve işsizlik primi maaşın tamamından mı kesilir?
2026'da aylık SGK tavanı 297.270 ₺'dir. Brüt maaşınız bu tutarın altındaysa primler tüm brütten kesilir. Tavanı aşan kısımdan ise SGK ve işsizlik primi alınmaz; ancak o kısım gelir ve damga vergisine tabidir.
Kaynaklar: Gelir İdaresi Başkanlığı (gib.gov.tr) ve Sosyal Güvenlik Kurumu (sgk.gov.tr) tarafından açıklanan 2026 yılı tarife, oran ve tutarları.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; mali veya hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Güncel oran ve tutarlar için resmî kaynakları teyit ediniz.