LGS Puan Hesaplama Rehberi: Net, Puan ve Yüzdelik

Son güncelleme: 22 Haziran 2026

Liselere Geçiş Sistemi'nin merkezi sınavı (LGS), 8. sınıf öğrencilerinin sınavla öğrenci alan liselere yerleşmesini belirleyen en önemli aşamadır. Sınavdan sonra elinizde bir doğru-yanlış cetveli olur; ama bu sayıların liselere yerleştirmede kullanılan Merkezî Sınav Puanı (MSP) ve yüzdelik dilime nasıl dönüştüğü çoğu veli için sis perdesinin ardında kalır. Bu rehberde sınavın yapısını, netin nasıl bulunduğunu, ağırlık katsayılarını, 100-500 ölçekli puanın ve yüzdelik dilimin ne anlama geldiğini sade bir dille adım adım açıklıyoruz.

LGS nedir ve sınav yapısı

LGS, MEB tarafından aynı gün, iki ayrı oturumda uygulanan çoktan seçmeli bir sınavdır. Toplam 90 soru bulunur ve bu sorular sözel ve sayısal olmak üzere iki bölüme ayrılır. Tüm sorular 8. sınıf müfredatından gelir ve her soru dört seçeneklidir.

Sözel bölüm (1. oturum) 50 sorudan oluşur ve 75 dakika sürer; sayısal bölüm (2. oturum) 40 sorudan oluşur ve 80 dakika sürer. Derslere göre soru dağılımı şöyledir:

Tabloda da görüldüğü gibi Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri 20'şer soruyla sınavın belkemiğini oluşturur; İnkılap, Din Kültürü ve Yabancı Dil ise 10'ar soruyla yer alır. Bu soru sayısı dengesi, aşağıda anlatacağımız ağırlık katsayılarıyla birleştiğinde puan üzerindeki etkiyi daha da belirginleştirir.

Net nasıl hesaplanır?

LGS'de değerlendirmenin temel birimi nettir. Net, bir dersteki doğru cevap sayısından, yanlışların belirli bir kısmının düşülmesiyle bulunur. Uygulanan formül şudur:

Yani LGS'de 3 yanlış, 1 doğruyu götürür. Boş bırakılan sorular nete etki etmez. Örneğin Matematik bölümünde 16 doğru, 3 yanlış ve 1 boşunuz varsa netiniz 16 − (3 ÷ 3) = 15 netolur. Bu mantık, rastgele işaretleme yoluyla puan kazanılmasını engellemek için kurgulanmıştır; emin olmadığınız sorularda bilinçsiz işaretleme yapmak çoğu zaman aleyhinize çalışır. Bu net mantığını farklı doğru-yanlış kombinasyonlarıyla denemek için LGS puan hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Ağırlıklı puan ve katsayılar

LGS'de her dersin neti eşit değer taşımaz. MEB, her testin netini Türkiye genelindeki ortalama ve standart sapmaya göre önce bir standart puana dönüştürür. Bu dönüşümde tüm öğrencilerin ortalaması 50'ye, standart sapması ise 10'a eşitlenir. Böylece farklı zorluktaki testler ortak bir ölçeğe taşınmış olur; kolay bir testte yüksek net almak ile zor bir testte aynı neti almak farklı değerlendirilir.

Standart puana çevrilen netler, ardından dersin ağırlık katsayısıyla çarpılır. Katsayılar şöyledir:

• Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri: katsayı 4
• T.C. İnkılap Tarihi, Din Kültürü, Yabancı Dil: katsayı 1

Bu fark çok önemlidir: Türkçe, Matematik veya Fen'deki 1 net, İnkılap, Din veya İngilizce'deki 4 nete denk gelir. Dolayısıyla çalışma planınızı kurarken katsayısı 4 olan üç temel derse daha fazla ağırlık vermek, toplam puanınızı en hızlı yükselten stratejidir.

Merkezî Sınav Puanı (MSP) ve 100-500 ölçeği

Katsayılarla çarpılan standart puanlar toplanarak Toplam Ağırlıklı Standart Puan (TASP) elde edilir. Bu toplam, son aşamada en düşük 100, en yüksek 500 olacak şekilde ölçeklenir ve karşımıza Merkezî Sınav Puanı (MSP) olarak çıkar. Yani hiçbir öğrenci 100'ün altında bir MSP alamaz; tüm soruları doğru yapan öğrenci ise teorik olarak 500'e yaklaşır.

MSP'nin bu 100-500 aralığı, yıllar arasında karşılaştırma yapmayı zorlaştırır; çünkü puanın hesabına giren ortalama ve standart sapma her yıl o yılki öğrenci kitlesine göre değişir. Bu nedenle aynı net sayısı farklı yıllarda farklı puana karşılık gelebilir. İşte bu noktada yüzdelik dilim devreye girer.

Yüzdelik dilim ne anlama gelir?

Yüzdelik dilim, öğrencinin tüm adaylar arasındaki sıralamasını yüzde olarak ifade eder. Örneğin %1'lik dilimde olmak, sınava giren her 100 öğrenciden 99'undan daha iyi bir sonuç aldığınız anlamına gelir. Puan mutlak bir değerken, yüzdelik dilim görelidir; yani sizin performansınızı diğer öğrencilerin performansına göre konumlandırır.

Veliler için en kafa karıştırıcı nokta tam da budur: 470 puan bir yıl %1 dilime denk gelirken, başka bir yıl %2 dilime karşılık gelebilir. Bu yüzden lise tercihlerinde puanın kendisinden çok, hedef okulun geçmiş yıllardaki yüzdelik dilimini takip etmek daha sağlıklıdır.

Yerleştirme: yüzdelik dilim ve tercih

Sınav puanı ve yüzdelik dilim belirlendikten sonra, öğrenciler MEB'in açtığı tercih sürecinde sınavla öğrenci alan liseleri (fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje okulları ve seçilmiş Anadolu liseleri) sıralar. Yerleştirme, öğrencinin MSP'si ve tercih listesi birlikte değerlendirilerek, kontenjanlar puan üstünlüğüne göre dolacak şekilde merkezi olarak yapılır.

Tercih stratejisi kurarken, hedef okulun bir önceki yılın taban puanı ve özellikle taban yüzdelik dilimi en güvenilir referanstır. Listenizi yaparken yüksek hedeflerle güvenli seçenekleri dengeli biçimde sıralamak, boşta kalma riskini azaltır. Okul içi başarınızın LGS dışındaki yerleştirmelerde de etkili olduğunu unutmayın; karne ortalamanızı takip etmek için lise ortalama hesaplama aracından yararlanabilirsiniz.

"Tahmini" puana neden temkinli yaklaşmalısınız?

İnternetteki hesaplama araçlarının ve bu rehberdeki örneklerin verdiği sonuçlar tahminîdir. Bunun nedeni, resmi MSP'nin sınava giren tüm öğrencilerin o yıl elde ettiği gerçek ortalama ve standart sapmaya dayanması; bu değerler ise ancak sınav bittikten ve tüm cevap kâğıtları okunduktan sonra MEB tarafından açıklanır. Hesaplama araçları geçmiş yılların verilerini kullanarak yaklaşık bir sonuç üretir.

Bu yüzden, doğru-yanlış sayınıza göre bulduğunuz puan ve yüzdelik dilim, resmi sonuçtan birkaç puan veya dilim sapabilir. Tahmini sonuçları bir yön bulma aracı olarak kullanın; kesin değerlendirmeyi her zaman MEB'in resmi sonuç ekranındaki bilgiye göre yapın.

Sık sorulan sorular

LGS'de 3 yanlış 1 doğruyu götürür mü?

Evet. Net, "Doğru − Yanlış/3" formülüyle hesaplanır; yani her 3 yanlış cevap 1 doğruyu siler. Boş bıraktığınız sorular ise nete etki etmez.

Hangi derslerin katsayısı daha yüksek?

Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri 4 katsayıyla en yüksek etkiye sahiptir. İnkılap Tarihi, Din Kültürü ve Yabancı Dil ise 1 katsayıyla değerlendirilir. Bu nedenle katsayısı 4 olan derslerdeki netler puanınızı çok daha fazla yükseltir.

MSP kaç puan arasında değişir?

Merkezî Sınav Puanı (MSP) en düşük 100, en yüksek 500 olacak şekilde ölçeklenir. Hiçbir öğrenci 100'ün altında puan alamaz.

Aynı net her yıl aynı puanı mı verir?

Hayır. Puan, o yılki ortalama ve standart sapmaya göre hesaplandığından aynı net farklı yıllarda farklı puana ve farklı yüzdelik dilime denk gelebilir. Bu yüzden okul seçiminde puandan çok yüzdelik dilimi takip etmek daha doğrudur.

Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı (meb.gov.tr) tarafından yayımlanan Merkezî Sınav (LGS) başvuru ve uygulama kılavuzu ile sınav değerlendirme esasları.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Verilen puan ve yüzdelik dilimler tahminîdir; resmi sonuç, sınava giren tüm öğrencilerin ortalama ve standart sapmasına dayanır. Güncel kural ve tarihler için MEB'in resmî kılavuzunu teyit ediniz.